سلطان محمد مطربي سمرقندي
221
تذكرة الشعراء ( فارسي )
نقطهء سوم در ذكر افاضلى كه مؤلف ايشان را نديده و ملازمت ننموده و القاب شريف ايشان را از غيرى شنيده [ است ] . [ « 33 » ] [ ابن يمين آگاهى شبرغانى ] [ متوفى 1005 ق / 1596 يا 1597 م ] ابن يمين ، تخلّص عالى عالم ربّانى مولانا آگاهى شبرغانى است - روّح اللّه روحه - ذات با بركات ايشان جامع مجموعهء فضل و كمال و صانع مصنوعهء فكر و خيال بوده ، در تجرّد و تزيّد متفرّد زمان بودهاند و دايمى طريق رياضت را پيموده ، پى به سرمنزل حقيقت برده ، به درجهء كمال رسيده ، گمگشتگان بوادى جهالت را هدايت مىنمودهاند و حضرت مولانا را ، نسبت ارادت ، به حضرت قدوة السالكين مولانا خرد اخسيكتى
--> ( 33 ) . ابن يمين شبرغانى ، شيخ الشيوخ آگه شبرغان ، شاعر ايرانى كه در بلخ زاده شد و علوم متداول روزگار خود را در بخارا فراگرفت . او مريد و خليفهء مولانا خواجگى كاسانى ( متوفى 949 ق ) بود . از تاريخ تولد وى اطلاعى در دست نيست . ولى در 1005 ق / 1596 يا 1597 م درگذشت . پس از درگذشتن او را در شبرغان در جوار خانقاهش به خاك سپردند . ديوان اشعارى دارد شامل 3000 بيت از رباعى ، غزل ، مخمس و ترجيعبند با مضامين عرفانى . افزون بر اين دو مثنوى « هفت مجلس » و « مجلسافروز » از اوست . از شرحى كه بر جام جهاننماى وجه الدين موسوى نوشته نسخهاى در دست نيست : دائرة المعارف ادبيات و صنعت تاجيك ، 1 / 490 ؛ دائرة المعارف شوروى تاجيك ، 2 / 530 ؛ صداى شرق ، شمارهء 12 ، مقالهء : ابن يمين فريومدى و ابن يمين شبرغانى ، نوشتهء س . عمرانوف ؛ لغتنامهء دهخدا ، 1 / 364 ذيل ابن يمين ؛ دانشنامهء ادب فارسى در آسياى مركزى ، 1 / 29 ؛ تاريخ نظم و نثر در ايران ، 1 / 587 .